Grote hitte op het werk: welke maatregelen moet een werkgever nemen?

23 juni 2026

Wanneer de temperatuur stijgt, is warmte op het werk meer dan alleen een kwestie van comfort. In bepaalde werkomgevingen kan ze een reëel risico vormen voor de gezondheid, veiligheid en concentratie van werknemers. Vermoeidheid, uitdroging, verminderde alertheid of onwel worden: de gevolgen kunnen snel optreden, zeker bij fysiek zwaar werk of in slecht geventileerde ruimtes. In België moet de werkgever de risico’s verbonden aan thermische omgevingsfactoren voorkomen. Dat betekent dat hij niet mag wachten tot er zich een probleem voordoet. Een goede voorbereiding, een correcte risicoanalyse en aangepaste maatregelen helpen om werknemers te beschermen en tegelijk de werkorganisatie vlot te laten verlopen.

Het risico begrijpen vooraleer actie te ondernemen

De eerste stap is een risicoanalyse. Die analyse gaat verder dan de temperatuur op een gewone thermometer. De warmtebelasting hangt af van verschillende factoren: de luchttemperatuur, de luchtvochtigheid, de luchtsnelheid, de stralingswarmte van de zon of van bepaalde installaties, maar ook de fysieke intensiteit van het werk.

Administratief werk in een gekoeld kantoor brengt uiteraard niet hetzelfde risico met zich mee als manueel werk in een atelier, magazijn of op een werf. Ook werkkledij en persoonlijke beschermingsmiddelen kunnen de warmtebelasting verhogen, vooral wanneer ze verhinderen dat het lichaam voldoende warmte kan afvoeren.

Dankzij deze analyse kan de werkgever risicosituaties identificeren en passende maatregelen voorzien voordat de warmte problematisch wordt.

De WBGT-index: nauwkeuriger dan een gewone temperatuurmeting

Voor de beoordeling van blootstelling aan warmte verwijst de Belgische regelgeving naar de WBGT-index, wat staat voor “Wet Bulb Globe Temperature”. Deze index houdt rekening met verschillende parameters, waaronder luchtvochtigheid, stralingswarmte en omgevingstemperatuur. Daardoor geeft hij een vollediger beeld van de thermische belasting voor werknemers.

De actiewaarden hangen af van de fysieke werkbelasting. Hoe zwaarder het werk, hoe lager de drempel waarboven maatregelen nodig zijn. De referentiewaarden zijn: 29 voor licht of zeer licht werk, 26 voor middelzwaar werk, 22 voor zwaar werk en 18 voor zeer zwaar werk.

Deze waarden mogen niet worden verward met graden Celsius op een klassieke thermometer. Het gaat om een specifieke index die op een aangepaste manier wordt gemeten of berekend. Dat is belangrijk: een onderneming kan dus niet zomaar beslissen dat het “30 graden” is of “nog niet te warm” zonder de andere factoren mee te nemen.

Hulp nodig ?

Wat moet de werkgever doen bij overschrijding?

Wanneer de actiewaarden worden bereikt of overschreden, moet de werkgever beschermende maatregelen nemen. Die maatregelen moeten afgestemd zijn op de concrete situatie binnen de onderneming en op het soort werk dat wordt uitgevoerd.

Een eerste prioriteit is de bescherming van werknemers die rechtstreeks aan zonnestraling worden blootgesteld. Dat kan via collectieve maatregelen, zoals zonwering, schuilplaatsen, schaduwzones of aanpassingen aan de werkpost, maar ook via individuele bescherming wanneer dat nodig is, bijvoorbeeld hoofddeksels of aangepaste brillen.

Daarnaast moet de werkgever gratis passende verfrissende dranken ter beschikking stellen. Het doel is duidelijk: uitdroging voorkomen en werknemers de mogelijkheid geven om voldoende te recupereren. Deze maatregel moet praktisch, toegankelijk en afgestemd zijn op de werkomstandigheden.

In arbeidslokalen waar de overmatige warmte aanhoudt, moeten kunstmatige ventilatiesystemen worden voorzien binnen de termijn die door de regelgeving wordt bepaald. Ventilatie vervangt niet altijd andere maatregelen, maar kan wel helpen om de warmtebelasting te beperken en de werkomstandigheden draaglijker te maken.

De werkorganisatie aanpassen als de hitte blijft aanhouden

Als de genomen maatregelen onvoldoende zijn en de warmte buitensporig blijft, moet ook de organisatie van het werk worden aangepast. Dat kan betekenen dat periodes aan de werkpost worden afgewisseld met rusttijden, dat taken worden geroteerd, dat bepaalde activiteiten naar koelere uren worden verschoven of dat de prioriteiten tijdelijk anders worden georganiseerd.

In de praktijk zijn de beste oplossingen vaak combinaties van verschillende maatregelen: piekmomenten van warmte vooraf inschatten, teams informeren, pauzes voorzien, fysieke inspanningen op de warmste momenten beperken, luchtcirculatie verbeteren en tekenen van vermoeidheid opvolgen.

Preventie vraagt ook om duidelijke communicatie. Werknemers moeten weten bij wie ze een probleem kunnen melden, waar ze water kunnen vinden, hoe ze toegang krijgen tot een koelere ruimte en welke instructies gelden bij onwel worden.

Een wettelijke én menselijke verantwoordelijkheid

Risico’s door grote hitte voorkomen is niet alleen een wettelijke verplichting. Het is ook een kwestie van welzijn, respect en vertrouwen. Een onderneming die anticipeert, toont dat ze zorg draagt voor haar medewerkers en rekening houdt met de realiteit op de werkvloer.

Omgekeerd kan een late reactie leiden tot ongemak, bezorgdheid, interne spanningen of zelfs ernstige gezondheidsrisico’s. Omdat periodes van hoge temperaturen steeds vaker voorkomen, is het belangrijk om dit onderwerp op te nemen in het preventiebeleid van de onderneming.

Conclusie

Bij grote hitte moet de werkgever gestructureerd te werk gaan: risico’s analyseren, blootstelling correct meten, de nodige beschermingsmaatregelen toepassen en de werkorganisatie aanpassen wanneer de situatie dat vereist.

Een goede voorbereiding voorkomt improvisatie en draagt bij tot een veiligere, gezondere en rustigere werkomgeving. Heeft u vragen over de maatregelen die in uw onderneming nodig zijn? Contacteer ons gerust: wij helpen u graag om duidelijkheid te krijgen en de juiste praktijken toe te passen.