Ruimere openingsuren voor winkels: meer flexibiliteit voor werkgevers, niet voor de arbeidsregels

 📅Wat zou er veranderen aan de openingsuren?

Vandaag geldt als algemene regel dat winkels open mogen zijn tussen 5 uur en 20 uur. Op vrijdag en op werkdagen die een wettelijke feestdag voorafgaan, mogen ze openblijven tot 21 uur. Sommige activiteiten genieten vandaag al uitzonderingen, zoals boekhandels, tankstations, bepaalde gespecialiseerde voedingszaken en handelszaken in erkende toeristische centra.

De aangekondigde hervorming wil dat systeem vereenvoudigen en harmoniseren. Als de tekst definitief wordt aangenomen, zouden alle winkels in principe elke dag open mogen blijven tot 21 uur. Het huidige onderscheid tussen vrijdag, de vooravond van een feestdag en de andere dagen zou dus verdwijnen ten gunste van één uniforme sluitingsuurregeling.

Een tweede belangrijke wijziging is de afschaffing van de verplichte wekelijkse sluitingsdag. Vandaag moeten veel handelszaken nog een ononderbroken wekelijkse rustperiode van 24 uur voorzien. Morgen zou die verplichting kunnen verdwijnen, waardoor een winkel 7 dagen op 7 zou kunnen openen als hij dat wenst. 

Belangrijk is wel dat dit een mogelijkheid is, geen verplichting. Handelaars die vandaag vroeger sluiten of bewust een rustdag behouden, zullen dat ook na de hervorming kunnen blijven doen. De maatregel creëert dus extra keuzevrijheid, zonder iedereen een nieuw ritme op te leggen.

Meer commerciële vrijheid betekent geen ruimere sociale vrijheid

Hier ligt de echte juridische nuance. De geplande versoepeling heeft in de eerste plaats betrekking op de commerciële regels rond de opening van de winkel. Ze wijzigt niet automatisch het arbeidsrecht dat geldt voor werknemers in die handelszaken.

In de praktijk zal een werkgever dus altijd moeten nagaan of de geplande tewerkstelling in overeenstemming is met de regels over arbeidsduur, rust, zondagsarbeid, avondwerk en, waar relevant, de toepasselijke collectieve afspraken of sectorregels.

Dat onderscheid is belangrijk, want het voorkomt een vaak voorkomende misvatting: een winkel kan het recht hebben om open te zijn, zonder daarom vrij personeel te mogen inzetten gedurende de hele openingsperiode. In sommige gevallen zal de extra opening worden opgevangen door de handelaar zelf, door een andere ploegorganisatie of door toegelaten arbeidsregelingen binnen de sector. In andere gevallen blijven de sociale beperkingen doorslaggevend.

⚖️ Zondagsarbeid blijft strikt gereglementeerd

De afschaffing van de verplichte wekelijkse sluitingsdag kan de indruk wekken dat openen op alle zondagen vanzelfsprekend wordt. In werkelijkheid ligt dat genuanceerder.

Het Belgische arbeidsrecht vertrekt nog altijd van het principe dat zondagsarbeid verboden is, behoudens afwijkingen die in de wet of bij koninklijk besluit zijn voorzien voor bepaalde activiteiten of sectoren. In de detailhandel bestaan er wel afwijkingen, maar die zijn omkaderd: in sommige gevallen is zondagsarbeid enkel ’s morgens toegestaan, in andere gevallen ruimer afhankelijk van het type handelszaak of de betrokken sector.

Concreet betekent de mogelijkheid om een winkel 7 dagen op 7 te openen dus niet automatisch dat alle werknemers daar vrij op elke zondag kunnen worden tewerkgesteld. Ook dan moet de situatie telkens worden getoetst aan de toepasselijke sociale regels. 

En wat met werk na 20 uur?

De uitbreiding van de openingsuren tot 21 uur roept vanzelf de vraag op naar avondwerk. Ook hier moet men een duidelijk onderscheid maken tussen het commerciële uurrooster en de inzet van personeel.

In België blijft nachtarbeid principieel gereglementeerd, met een specifiek kader voor prestaties tussen 20 uur en 6 uur. Er bestaan uitzonderingen en afwijkingen, maar die vloeien niet automatisch voort uit de hervorming van de openingsuren. Anders gezegd: het feit dat een winkel tot 21 uur open mag blijven, ontslaat de werkgever er niet van na te gaan of werknemers na 20 uur juridisch mogen worden ingezet, en onder welke voorwaarden.

Voor werkgevers betekent dit dat ruimere openingsuren zeker commerciële kansen kunnen bieden, maar dat de uitwerking ervan met de nodige voorzichtigheid moet gebeuren. De analyse stopt niet aan de etalage of de kassa: ook het arbeidsreglement, de uurroosters, de sector en de wettelijke of conventionele beperkingen moeten mee worden bekeken.

✅ Een hervorming om op te volgen

Op 26 mei 2026 gaat het nog altijd om een ontwerp van hervorming. De tekst werd op 24 april 2026 in tweede lezing goedgekeurd door de ministerraad, maar moet nog het parlementaire traject doorlopen. De regeling wordt pas definitief na aanneming en publicatie in het Belgisch Staatsblad.

Voor handelaars wijst deze hervorming duidelijk in de richting van meer commerciële soepelheid. Voor werkgevers blijft waakzaamheid echter noodzakelijk: meer openingsvrijheid vervangt het arbeidsrecht niet. Anders gezegd: de openingsuren van de winkel kunnen ruimer worden, zonder dat de arbeidsuren van werknemers automatisch mee verruimen.

Net daar zal de juridische zekerheid voor ondernemingen de komende maanden liggen: nieuwe commerciële opportuniteiten benutten en tegelijk volledig in lijn blijven met de toepasselijke sociale regels. Vraagt u zich af welke concrete impact deze hervorming kan hebben op uw organisatie, uurroosters of de tewerkstelling van uw werknemers? Neem gerust contact met ons op: wij helpen u graag verder met een heldere en pragmatische analyse.

Bronnen

• Ministerraad van 24 april 2026, News.belgium: “Wijzigingen inzake openingsuren in handel, ambacht en dienstverlening - Tweede lezing”
  https://news.belgium.be/nl/wijzigingen-inzake-openingsuren-handel-ambacht-en-dienstverlening-tweede-lezing
• FOD Economie: “Openingsuren en wekelijkse rust in de detailhandel”
  https://economie.fgov.be/fr/heures-douverture-et-repos
• FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg: “Zondagrust”
  https://emploi.belgique.be/fr/themes/reglementation-du-travail/duree-du-travail-et-temps-de-repos/repos-du-dimanche
• FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg: “Nachtarbeid”
  https://emploi.belgique.be/fr/themes/reglementation-du-travail/duree-du-travail-et-temps-de-repos/travail-de-nuit