Stakingsaanzegging in het openbaar vervoer en nationale betoging op 12 maart 2026: wat betekent dit voor werkgevers?

Deelname aan de betoging

Wanneer een werknemer vrijwillig deelneemt aan een betoging, gaat het om een persoonlijke keuze. In dat geval is de werkgever niet verplicht om de niet-gepresteerde uren te vergoeden.

Met andere woorden: wanneer een werknemer afwezig is wegens deelname aan de betoging van 12 maart 2026, mag de werkgever het loon voor die afwezigheidsuren weigeren.

Te laat of afwezig door de betoging

Ook werknemers die te laat komen of niet op het werk geraken door aangekondigde verkeers- of vervoersproblemen hebben in principe geen recht op loon voor de niet-gepresteerde uren.

Om recht te hebben op loon bij laattijdigheid of afwezigheid moet de oorzaak namelijk:

• onafhankelijk zijn van de wil van de werknemer;

• onvoorzien zijn;

• zich voordoen tijdens het traject naar het werk.

Wanneer de verstoringen op voorhand bekend zijn, wordt deze voorwaarde van onvoorzienbaarheid niet vervuld.

Staking bij de NMBS

Normaal heeft een werknemer recht op zijn volledige dagloon wanneer hij arbeidsgeschikt is en zich normaal naar het werk begeeft, maar te laat aankomt of niet op het werk geraakt door een oorzaak buiten zijn wil die zich onderweg voordoet.

In dit geval geldt dit principe echter niet volledig.

De staking bij de NMBS werd immers al ruim op voorhand aangekondigd en uitgebreid in de media besproken. Hierdoor kan deze situatie niet als onvoorzien worden beschouwd.

Bijgevolg moet de werkgever in principe geen loon betalen voor de niet-gepresteerde uren wanneer werknemers door deze staking te laat komen of niet op het werk verschijnen.

Redelijkheid en begrip blijven belangrijk

Hoewel de juridische regels vrij duidelijk zijn, blijft het belangrijk om met gezond verstand en begrip te handelen.

Zelfs wanneer werknemers voorzorgsmaatregelen nemen, is het niet altijd zeker dat zij tijdig op het werk kunnen aankomen. Sommige werknemers beschikken bijvoorbeeld niet over een wagen of kunnen geen alternatief vervoer regelen.

In zulke gevallen kan een flexibele aanpak helpen om spanningen te vermijden.

Mogelijke oplossingen

Werkgevers kunnen verschillende maatregelen nemen om de impact van deze situatie te beperken.

Vooraf communiceren
Informeer uw werknemers vooraf dat deelname aan de betoging of afwezigheid door aangekondigde verstoringen in principe niet wordt vergoed.

Verlof of inhaalrust opnemen
Werknemers kunnen, met akkoord van de werkgever, een vakantiedag of recuperatiedag opnemen om loonverlies te vermijden.

Telewerk
Wanneer telewerk reeds mogelijk is binnen de onderneming, kan dit een praktische oplossing zijn voor werknemers die normaal met de trein pendelen.

Vragen over deze situatie?

De gevolgen van stakingen of mobiliteitsproblemen kunnen in de praktijk juridische en organisatorische vragen oproepen.

Heeft u hierover vragen of wenst u advies voor uw onderneming?
Neem gerust contact met ons op. 

Bronnen

• Artikel 27, §1, 1° van de wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten