Starter worden als zelfstandige: voorwaarden, regels en praktische aandachtspunten

1. De wettelijke basisvoorwaarden voor het starten als zelfstandige

Vooraleer je je activiteit kunt inschrijven, legt de wet een reeks voorwaarden op om ervoor te zorgen dat iedereen binnen een juridisch en economisch veilig kader kan ondernemen.

Meerderjarig en juridisch bekwaam zijn

Om als zelfstandige te kunnen starten, moet je minstens achttien jaar oud zijn en juridisch in staat zijn om handelingen te stellen. Personen die onder bewind staan of juridisch onbekwaam zijn, hebben een specifieke toelating nodig.

De juiste nationaliteit of een geldig toegangsbewijs hebben

• Belgische burgers en personen uit de Europese Economische Ruimte (EER) mogen vrij een zelfstandige activiteit starten.

• Wie van buiten de EER komt, heeft een beroepskaart nodig om in België als zelfstandige te mogen werken.

In het bezit zijn van burgerrechten

Dit betekent dat je nooit veroordeeld bent voor fraude of faillissement te wijten aan een zware fout. Deze voorwaarde beschermt zowel de ondernemer als het economische ecosysteem.

Specifieke vergunningen voor gereglementeerde beroepen

Sommige beroepen vereisen bijkomende vergunningen of toelatingen, zoals in:

• de horecasector,

• de bouwsector,

• persoonlijke verzorging,

• bakkerij en patisserie,

• fiets- en voertuigonderhoud, enz.

Deze verplichtingen blijven bestaan omdat deze activiteiten specifieke risico’s of een hoge technische kennis vereisen.

2. Afschaffing van de basiskennis bedrijfsbeheer in Wallonië sinds 2025

Tot 2025 moesten startende ondernemers in Wallonië aantonen dat ze over de basiskennis bedrijfsbeheer beschikten.
Deze verplichting werd op 1 oktober 2025 afgeschaft, met als doel:

• het opstarten van een onderneming te vergemakkelijken,

• administratieve lasten te verminderen,

• de regels te harmoniseren met Vlaanderen (sinds 2018) en Brussel (sinds 2024),

• ondernemerschap te stimuleren.

Hoewel deze verplichting verdwijnt, blijft een degelijke kennis van bedrijfsbeheer uiteraard waardevol voor wie duurzaam wil ondernemen.

3. Beroepsbekwaamheid: nog steeds vereist voor bepaalde gereglementeerde beroepen

Hoewel de basiskennis bedrijfsbeheer niet langer nodig is, blijft beroepsbekwaamheid verplicht voor een aantal gereglementeerde beroepen in Wallonië en Brussel.

Sectoren waar beroepsbekwaamheid nog geldt:

• bouwsector,

• persoonlijke verzorging,

• bakkerij/patisserie,

• horeca en catering,

• onderhoud en herstelling van fietsen en motorvoertuigen.

Hoe bewijs je beroepsbekwaamheid?

Dit kan via verschillende documenten, zoals:

• een diploma of erkend certificaat,

• een bewijs van opleiding,

• relevante beroepservaring,

• specifieke attesten of accreditaties.

In Vlaanderen werd deze verplichting reeds enkele jaren geleden volledig geschrapt.

4. Ondernemersvaardigheden: nog steeds essentieel

Hoewel de wettelijke verplichting tot basiskennis bedrijfsbeheer is verdwenen, blijven ondernemersvaardigheden cruciaal om succesvol te starten. Een goede voorbereiding helpt problemen te vermijden, zoals:

• fouten in financiële planning,

• onvoldoende inzicht in fiscale verplichtingen,

• problemen met cashflow of betalingsachterstanden,

• onduidelijkheid over administratieve verplichtingen.

Het wordt dan ook sterk aangeraden om opleidingen te volgen, begeleiding te zoeken of deel te nemen aan infosessies voor starters. Een investering in kennis is vaak de sleutel tot een duurzame en gezonde onderneming.

Conclusie: starten met vertrouwen en de juiste voorbereiding

De voorwaarden om als zelfstandige te starten zijn toegankelijker dan ooit, vooral dankzij de afschaffing van de basiskennis bedrijfsbeheer in Wallonië. Toch blijven enkele regels onmisbaar, zeker voor gereglementeerde beroepen.
Wie zich goed voorbereidt, informeert en laat begeleiden, verhoogt aanzienlijk de kans op een succesvolle en stabiele activiteit.

📞 Vragen of behoefte aan begeleiding?

Overweeg je om zelfstandige te worden of wil je zeker zijn dat je aan alle voorwaarden voldoet?
Neem gerust contact met ons op: wij beantwoorden graag je vragen en helpen je bij elke stap van je opstart.

Bronnen

• FOD Economie – Toegang tot het beroep

• Waalse hervorming van 1 oktober 2025 – afschaffing basiskennis bedrijfsbeheer

• Regionale regelgeving inzake gereglementeerde beroepen